Năm anh mù sờ voi
Chuyện tiếu lâm
Chuyện hài cổ có kể về 5 người mù sờ voi. Sau khi sờ xong thì mỗi người mô tả
một kiểu:
- Con voi nó giống cái cột đình
- Con voi nó giống con rắn.
- Con voi nó giống cái roi
- Con voi nó giống cái quạt
- ...
Chuyện thiệt
Ngày nay với phương tiện chẩn đoán hiện đại, bệnh nhân trả tiền và nhận được
các dịch vụ khám đáng tin cậy như: siêu âm, xét nghiệm, nội soi, x quang... Bác
sĩ lâm sàng xem các kết quả đó mà cho thuốc điều trị.
Chuyện ứng dụng công cụ hiện đại tưởng chừng giúp giải quyết đến rốt ráo chẩn
đoán và điều trị cho bệnh nhân. Thực tế chưa chắc là như vậy.
Các bác sĩ lâm sàng và cận lâm sàng, mặc dù có sử dụng máy móc hiện đại thật,
nhưng sự quan sát phiến diện, thiếu đối chiếu của các Bác sĩ chẳng khác gì câu
chuyện 5 anh mù sờ voi, mỗi người tả một kiểu. Đôi khi có những kết quả đá nhau
chang chát. Ví dụ
- Siêu âm phán: "viêm gan", kết quả xét nghiệm men gan bình thường.
- Siêu âm bụng tổng quát phán: "không phát hiện bất thường", kết quả bệnh
nhân viêm ruột thừa gần bể.
- X quang phán: "u phổi trái", kết quả CT thấy phổi hoàn toàn bình thường.
Khám lại lâm sàng thấy vú trái bệnh nhân teo nhỏ in trên hình X quang giống một
cái u.
Có trường hợp bệnh nhân được khám sức khỏe định kỳ hàng 6 tháng bằng phương
tiện hiện đại để mong phát hiện sớm bệnh. Sáu tháng trước mọi chuyện bình thường.
Hôm nay nhận được giấy chuyển lên BV Ung Bướu vì bệnh ung thư cổ tử cung đã di
căn xa!
Nhằm tránh sai sót, các BS được khuyến khích là nên có "Second opinion" nghĩa
là tham vấn ý kiến của BS khác. Thực tế, các BS có bao giờ rời khỏi ghế khám hay
bàn siêu âm để đưa bệnh nhân đi hội ý, hội chẩn với các BS khác?
Thế nên, ta vẫn thường thấy các phiếu siêu âm đề "tràn dịch màng phổi" nhưng
phim X quang thì 2 góc sườn hoành vẫn nhọn. Phiếu X quang vẫn cứ "theo dõi
lao phổi, cần xác định hoạt tính" để mô tả vết xơ sẹo cũ đã nhiều năm. Những mô
tả theo quán tính và không có kiểm chứng đối chiếu để rút kinh nghiệm cho bản
thân, đôi khi gây hại cho bệnh nhân.
Sự giúp đỡ của mạng máy vi tính:
Ngày nay, hệ thống mạng máy tính được kết nối liên hoàn đã giúp giải quyết
được vấn đề kiến thức bị cắt cụt này. Mỗi bác sĩ tại các khoa lâm sàng và cận
lâm sàng, kể cả xét nghiệm đều phải ghi chép thông tin ghi nhận của mình vào
khuôn dữ liệu của mình trong Bệnh Án Điện Tử. Kết quả khám lâm sàng, cơ năng và
thực thể, kết quả chẩn đoán hình ảnh, kết quả xét nghiệm... tất thảy đều được
phản ánh ngay vào bệnh án điện tử. Các BS có quyền và trách nhiệm phải đọc bệnh
án điện tử này trước khi cho ý kiến chuyên môn. Như vậy, bệnh nhân được quan sát
bởi nhiều BS trên cùng bệnh án, từ đó ý kiến chẩn đoán của tập thể đã được tổng
hợp và chính xác nhất. Các thầy thuốc không chỉ nhận được "Second opinions" mà
là "Multi opinions".
Mặt khác, sau khi kết thúc bệnh án, bác sĩ siêu âm có thể đọc lại kết quả xét
nghiệm sinh hóa, xem thử có phù hợp với chẩn đoán "viêm gan" hay không. BS
xquang có thể xem kết quả xét nghiệm đàm xem có phù hợp với chẩn đoán "lao phổi"
không, để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.
----------------------
Hệ thống Bệnh Án Điện Tử do Công Ty Phát Triển Điện
Toán Y Khoa Hoàng Trung sản xuất và công bố tháng 9 năm 2005.
|